Hoda Damla damla, sevinçle öğren

Basic · Knowing Allah · Faith & Theology · Yaş ‎5‎–‎99‎

Her Şeyin Yaratıcısı: Allah Kimdir?

Allah her şeyi yoktan yarattı ve her an ayakta tutuyor. O'nun yarattıklarına dikkatle bakıp düşünmek, insanı O'nu tanımaya götürür.

Öğreneceklerin

Gökyüzüne bak. Bir ağaca bak. Kendi ellerine bak. Bunları hiçbir insan yapmadı! Peki kim yaptı?

Gökyüzünü bir insan mı yaptı?

Cevap: Hayır, yapmadı.

Parmağının ucuna yakından bak. Oradaki çizgilerin bir benzeri başka hiç kimsede yok. Şimdi küçücük bir tohum düşün. Bir gün evden bile yüksek bir ağaç olur. Hiçbir tohum kendini büyütemez. Hiçbir insan da canlı bir tohum yapamaz. Öyleyse bunlar nereden geliyor?

Bir tohum kendi kendini ağaca dönüştürebilir mi?

Cevap: Hayır, dönüştüremez.

Çoğu insan er geç şunu sorar: Hiçbir şey olmayabilirdi, peki neden bir şeyler var? Bu soruyu sormak, imanın zayıf olduğunu göstermez. Her şeyin nereden geldiğini derinlemesine düşünmek, Allah'ı tanımanın ilk adımıdır. Bilim, dünyanın nasıl işlediğini açıklar. Bu soru ise dünyanın neden var olduğunu sorar.

Hiçbir şey olmayabilirdi, peki neden bir şeyler var? Bunu sormak, imanın zayıf olduğunu mu gösterir?

Cevap: Hayır, bu soru Allah'ı tanımanın başlangıcı olabilir.

İş, dersler ve ekranlar haftaları baştan sona doldurur. Günler geçer ve hiçbir insanın yapmadığı şeyleri fark etmezsin bile: sokakta başının üstündeki gökyüzü, hiç uğraşmadan aldığın nefes. Ama bunlar da en az bir güneş tutulması kadar yaratılmış şeylerdir. Onları hiçbir insan yapmadı ve bir yerden geliyorlar. Peki, geldikleri yer hakkında bize ne söylüyorlar?

Bir şeyin sana Allah'ı anlatabilmesi için nadir ya da olağanüstü olması gerekir mi?

Cevap: Hayır, gündelik şeyler de nadir olanlar kadar çok şey anlatır.

Yıllardır sabahların sorumluluklarla dolu. Sonra sessiz bir an gelir: duvara vuran ışık, pencerede bir kuş. Onları hiçbir insan yapmadı ve sen onları belki binlerce kez gördün. Değişen ışık değil, senin ne kadar dikkatle baktığın. Peki, tanıdık şeyler sana hâlâ neler gösterebilir?

Yıllarca aynı sabahları yaşadıktan sonra, insana dünyayı yeniden fark ettiren büyük ihtimalle ne olur?

Cevap: Hep orada olan şeylere yeni bir gözle bakmak

Nice mevsimin dönüşünü izledin. Çıplak dallar her yıl yeniden yeşerdi. Uzun tecrübe dünyayı sıradan gösterebilir. Ama insanı, dünyayı daha iyi okuyan biri de yapabilir. Peki, bütün bunlar nereden geliyor? Onları her an ayakta tutanı bize nasıl tanıtıyor?

Bir şeyi defalarca görmek, onun insana söylediklerini azaltır mı, yoksa artırır mı?

Cevap: Değişir: Bu, ona nasıl baktığıma bağlı.

İnsanlar bir şey yaparken hep başka bir şey kullanır. Fırıncı ekmeği undan yapar. Usta evi tuğladan yapar. Allah böyle değildir. Allah her şeyi yoktan yarattı.

Fırıncı hiç un olmadan ekmek yapabilir mi?

Cevap: Hayır, fırıncının una ihtiyacı var.

Allah gökyüzünü, denizi, ağaçları ve hayvanları yarattı. Seni de Allah yarattı. Allah dünyayı yoktan yarattı. Allah her şeyin Yaratıcısıdır. Allah birdir, her şeyi O yarattı.

Allah dünyayı neyden yarattı?

Cevap: Hiç yoktan

Ortada kullanılacak hiçbir şey yoktu. Tuğlanın yapıldığı toprağı bile Allah yarattı.

Bir insan sandalye yapabilir. Ama ancak zaten var olan tahtadan yapabilir. Allah böyle değildir. Allah her şeyi yoktan yarattı: gökyüzünü, okyanusları, bütün hayvanları ve seni.

Sandalye yapmak için önceden ne olması gerekir?

Cevap: Tahta ya da başka bir malzeme

Bir şeyi yoktan var etmeye yaratmak denir. Bu yüzden Allah'ın isimlerinden biri Hâlık'tır, yani Yaratıcı. Allah birdir ve yoktan yaratan yalnızca O'dur.

Yaratmak ile yapmak arasındaki fark nedir?

Cevap: Yapmak malzeme ister, yaratmak yoktan başlar.

İnsanlar yalnızca var olan şeylere yeni bir şekil verir. Allah ise olmayan bir şeyi var eder.

Ustalar, zaten var olan malzemeleri yeniden düzenler. Allah ise varlıkları hiç yoktan var eder. Zaman ve mekân bile Allah'ın yarattıklarındandır. Bu yüzden O'na Hâlık, yani Yaratıcı denir. Allah birdir ve O'ndan başka yoktan yaratan yoktur.

Bir marangoz tahtadan masa yapar. Allah'ın yaratması da bunun gibi, yalnızca çok daha büyük ölçekte bir iş midir?

Cevap: Hayır, Allah o tahtanın kendisini bile var eder.

Allah bir kez yaratıp sonra kenara çekilmez. Her şeyi her an ayakta tutan O'dur. Evrende hiçbir şey kendini yaratmadı. Hiçbir şey de Allah olmadan kendini ayakta tutamaz.

Evren şu anda neyle ayakta duruyor?

Cevap: Allah'ın onu her an ayakta tutmasıyla

Allah onu bir an bile ayakta tutmasaydı, geriye hiçbir şey kalmazdı. Yasalar ise yalnızca yaratılmış şeylerin nasıl davrandığını anlatır.

Allah Allah

Her şeyi yaratan Rabbimizin özel adı

Arapça bir isimdir. Her dilden Müslümanlar, her şeyi yaratan Rablerini bu isimle anar ve O'na bu isimle dua eder.

Hâlık al-Khaliq

Yaratıcı

Allah'ın isimlerinden biridir: olmayanı yoktan var eden. İnsanlar ancak var olan şeylerden bir şey yapabilir. Yoktan yaratan yalnızca Allah'tır.

Hâlık ne demek?

Cevap: Varlıkları yoktan meydana getiren

Hâlık, olmayan bir şeyi var eden demektir. İnsanlar ise ancak var olan bir şeyden yapabilir. Allah yarattıklarını hiçbir an kendi hâline bırakmaz.

Allah Allah

Her şeyi yaratan Rabbimizin özel adı

Arapça bir isimdir. Her dilden Müslümanlar, her şeyi yaratan Rablerini bu isimle anar ve O'na bu isimle dua eder.

Hâlık al-Khaliq

Yaratıcı

Allah'ın isimlerinden biridir: olmayanı yoktan var eden. İnsanlar ancak var olan şeylerden bir şey yapabilir. Yoktan yaratan yalnızca Allah'tır.

Bir ressama çoğu zaman yaratıcı denir. Peki Hâlık ismi hangi anlamda yalnızca Allah'a aittir?

Cevap: Allah, hiç yoktan şeylere varlık verir.

Ressam, zaten var olan boyaları kullanır. Hâlık olan Allah ise hiç olmayanı var eder: Boya da ressam da Allah'ın yarattıklarındandır.

Her birini yaptığı işle eşleştir.

Her birini doğru gruba koy.

Allah'ın yaratması ne demektir? Hangi cümle bunu doğru anlatıyor?

Cevap: Allah, varlıkları hiç yoktan var eder.

İnşa etmek hazır bir malzeme ister. Yaratmak ise varlığın kendisini vermektir. Allah'la birlikte ezelden var olan ve O'nun kullanabileceği hiçbir şey yoktu.

Allah dünyayı yaratıp bırakmadı. Allah her gün her şeyi korur. Güneşi, yağmuru ve seni de korur.

Allah dünyayı ne zaman korur?

Cevap: Her gün, her zaman

Sen uyurken bile Allah seni korur.

Allah dünyayı bir kez yaratıp bırakmadı. Güneşin parlamasını, kalbinin atmasını Allah her an sürdürür. Bütün dünyayı her an ayakta tutan O'dur.

Dünya şu anda var, çünkü…

Cevap: Allah onu her an ayakta tutuyor.

Hiçbir şey kendi kendini ayakta tutamaz. Güneş de, kalbin de her an Allah'a muhtaçtır.

Doğru mu, yanlış mı?

Doğru mu, yanlış mı?

ٱللَّهُ خَٰلِقُ كُلِّ شَىْءٍ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ وَكِيلٌ

Allah her şeyin yaratanıdır. O her şeye Vekil'dir

Az-Zumar · 62 · Diyanet İşleri (Tanzil)

Allah neyi yarattı?

Cevap: Her şeyi

Bu sözler, Allah'ın her şeyi yarattığını anlatır. Her şeyi koruyan da O'dur.

ٱللَّهُ خَٰلِقُ كُلِّ شَىْءٍ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ وَكِيلٌ

Allah her şeyin yaratanıdır. O her şeye Vekil'dir

Az-Zumar · 62 · Diyanet İşleri (Tanzil)

Bu sözlere göre Allah neyin Yaratıcısıdır?

Cevap: Her şeyin

Bu sözler, Allah'ın her şeyi yarattığını ve her şeyi gözettiğini söyler. Gözetmek burada, her şeyle ilgilenmek ve her şeyin işini yürütmek demektir.

ٱللَّهُ خَٰلِقُ كُلِّ شَىْءٍ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَىْءٍ وَكِيلٌ

Allah her şeyin yaratanıdır. O her şeye Vekil'dir

Az-Zumar · 62 · Diyanet İşleri (Tanzil)

Bu sözler, Allah'ın her şeyin yaratanı olduğunu söylüyor. Allah'ın her şeye Vekil olduğunu söyleyen ikinci kısım buna ne ekliyor?

Cevap: Allah, yarattığı bütün varlıkları şimdi de gözetiyor.

Her şeye Vekil olmak, her şeyin işini görmeyi ve onu gözetmeyi sürdürmek demektir. Allah'ın gözetimi yaratmakla sona ermedi ve Allah'ın yarattığı hiçbir şey kendi hâline bırakılmaz.

İmam Ali aleyhisselam İslam'ın büyük öğretmenlerinden biriydi. İnsanlara küçücük karıncaya bakmalarını söyledi. Onu bu kadar güzel kim yaptı? Allah'ın kitabı da bizi bakıp düşünmeye çağırır.

Nehcü'l-Belâga, 185. hutbe, karınca hakkındaki bölüm.

Küçücük bir karıncaya yakından bakınca neyi anlayabilirsin?

Cevap: Allah'ın onu büyük bir özenle yarattığını

En küçük şeyin bile, onu özenle yaratan bir Yaratıcısı vardır.

İslam'ın büyük öğretmenlerinden İmam Ali aleyhisselam şöyle dedi: “Allah'ın yarattığı küçük şeylere bakmaz mısınız: onları nasıl sağlam yaratmış, yapılarını nasıl kusursuz kurmuş, onlara işitmeyi ve görmeyi nasıl açmış, kemiklerini ve derilerini nasıl düzgünce şekillendirmiş!” Allah'ın kitabı da bizi bakıp düşünmeye çağırır.

Nehcü'l-Belâga, 185. hutbe.

İmam Ali aleyhisselam, küçük canlılarda neye dikkat etmemizi istiyor?

Cevap: Ne kadar özenle yaratıldıklarına

Bu kadar özen kendiliğinden oluşmaz. Bu özen, onları Yaratan'ı gösterir.

Allah'ın kitabı insanlara tekrar tekrar gökyüzünü, yeryüzünü, yağmuru ve canlıları gösterir. Sonra onları düşünmeye çağırır. Kimsenin düşünmeden inanmasını istemez. İnsanlar, Allah'ın yarattıklarına bakıp akıl yürüterek O'nu tanır.

Allah'ın kitabı neden sürekli gökyüzünü, yeryüzünü ve canlıları gösterir?

Cevap: İnsanlar onları düşünüp Yaratanlarını tanısınlar diye

Doğa bir işarettir, varılacak yer değil. İşaret de okunmak için konur.

İslam'ın büyük öğretmenlerinden İmam Rıza aleyhisselam bir gün şu soruyla karşılaştı: Dünyanın sonradan var olduğunun delili nedir? İmam şu cevabı verdi: “Sen yoktun, sonra var oldun. Kendini var edenin sen olmadığını da, seni var edenin senin gibi biri olmadığını da biliyorsun.”

Uyûnu Ahbâri'r-Rızâ, 1. cilt, 11. bab, 32. hadis. Şeyh Sadûk'un et-Tevhîd kitabında da 42. bab, 3. hadis olarak geçer.

İmamın akıl yürütmesini adım adım takip et: Kendini sen yapmadın, senin gibi biri de seni yapmadı. Bundan ne çıkar?

Cevap: Seni, senin gibi olmayan bir Yaratıcı var etti.

Sonradan başlayan her şey bir kaynağa muhtaçtır. O kaynak da sonradan başlamış bir şey daha olamaz.

Doğru mu, yanlış mı?

Güneşi kim yaptı, lambayı kim yaptı?

Cevap: Güneşi Allah yarattı, lambayı insanlar yaptı.

İnsanlar lambayı camdan ve metalden yapar. Hiçbir insan güneşi yapamaz. Güneşi Allah yarattı.

Diyelim ki sahilde kumdan bir kale yapıyorsun. Senin yaptığın şey, Allah'ın yaratmasından nasıl farklı?

Cevap: Ben zaten var olan kuma şekil verdim. Allah ise dünyayı yoktan yarattı.

Bir şey yapmak, var olana şekil vermektir. Allah ise dünyayı yoktan yarattı. Kumu da, denizi de O yarattı.

Biyoloji dersinde bir tohumun adım adım nasıl ağaca dönüştüğünü öğreniyorsun. Aklına şu geliyor: Bilim bunu açıklıyorsa, Allah bunun neresinde? Doğru cevap hangisi?

Cevap: Bilim tohumun nasıl büyüdüğünü gösterir, onu var eden ve ayakta tutan Allah'tır.

Bilim nasıl sorusunu cevaplar, iman ise neden var sorusunu. İman, bilimin henüz açıklayamadığı boşluklara sığınmaz.

Hangi ifadeler Allah'ın Yaratıcı olmasına uygun? Uygun olanların hepsini seç.

Cevap: Allah zaman ve mekân dahil her şeyi yarattı. / Her şey, her an yalnızca Allah onu ayakta tuttuğu için vardır. / Evrende hiçbir şey kendini yaratmadı.

Yaratmak, malzemeyi değiştirmek değil, varlığı vermektir. Bu varlık bir kerelik de değildir, her an Allah'tan gelir. Kendini yaratan hiçbir şey yoktur.

Boşlukları doldur.

Ustalar, ___ şeyleri yeniden düzenler. ___ olan ise yalnızca Allah'tır. O, varlıkları ___ var eder ve onları ___ ayakta tutar.

Yağmurdan sonra gökkuşağı görüyorsun ve durup bakıyorsun. Gökkuşağı sana neyi anlatabilir?

Cevap: Onu Allah'ın yarattığını ve Allah'ın büyük olduğunu

Hiçbir insan gökkuşağını boyamaz. Gökkuşağı kendini de yapmaz. Ona bakmak, onu Yaratan'ı tanımamıza yardım eder.

Eve dönerken gökyüzü turuncuya ve pembeye boyanıyor. Durup bakıyorsun. Hangi düşünce doğru?

Cevap: Bu güzellik beni, onu yaratan Allah'a götürüyor.

Her akşam gördüğün gün batımı da üzerine düşünmeye değer. Allah onu her akşam yeniden var eder.

İnsan gözünün öğle güneşinin parlak ışığından yıldızların sönük ışığına kadar uyum sağladığını okuyorsun. Hangi sonuç doğru?

Cevap: Böylesine özenli bir yapı, onu yapan birinin varlığına işaret eder.

Bilim gözün nasıl çalıştığını anlatır. Gözün var olması ve çalışmaya devam etmesi ise onu Yaratan'a işaret eder.

Yıllardır geçtiğin bir yolda, önünden defalarca geçtiğin ağaç çiçek açmış. Bir an durup ona bakıyorsun. Bunun gibi sıradan şeyler hakkında hangi düşünce doğru?

Cevap: Durup onları düşünmek, Allah'ı daha iyi tanımamı sağlayabilir.

Sıradan olan şeyleri de Allah yarattı ve her an ayakta tutuyor. Bu yüzden onlar her zaman okunmayı bekler.

Uzun bir ömürde baharın pek çok kez geri geldiğini gördün. Bu yıl çiçekler bir kez daha açtı. Onlara en doğru şekilde nasıl bakılır?

Cevap: Uzun tecrübemle daha iyi okuyabildiğim, Yaratanlarının işaretleri olarak

Her bahar yeniden yaratılır ve ayakta tutulur. Uzun bir ömür, bu işaretlerden daha fazlasını görmüş olmak demektir.

Etrafına bir kez daha bak. Sevdiğin bir şey seç. Onu kim yarattı, bir düşün. Sonra Allah'a şükret ve Elhamdülillah de.

Doğada, görünce durup uzun uzun baktığın bir şey düşün. O şey, onu yaratan hakkında sana ne anlatıyor? Bugün onun için Allah'a şükret.

Bu hafta seni Allah'ı düşünmeye yönelten bir şeyi yaz ve onun için Allah'a şükret. Sonra Allah hakkında hâlâ aklını kurcalayan bir soruyu da dürüstçe yaz. Dürüst sorular, iman üzerine düşünmenin ilk adımıdır.

Haftanın neresinde bir dakika durabilirsin? Hiçbir insanın yapmadığı bir şeye bak, sana ne anlattığını düşün ve onu Yaratan'a şükret. O anı şimdiden seç.

Yıllardır gördüğün ama seni hâlâ düşündüren bir şey var mı? O şey, Yaratanı hakkında ne söylüyor? Bugün onun için Allah'a kendi sözlerinle nasıl şükredersin?

Uzun ömrün boyunca yaratılıştaki hangi işaretleri okumayı öğrendin? Daha genç birinin de fark etmesini istediğin bir tanesini seç. Yapabilirsen bu hafta onu birine anlat ve anlatırken Allah'a şükret.